Ιστορία
 Βυζαντινοί Χρόνοι |
Οι σημαντικότερες πόλεις της αρχαιότητας στο νομό Λάρισας όπως η Λάρισα και τα Φάρσαλα, συνεχίζουν να ακμάζουν, ενώ μια σειρά από αρχαία αστικά κέντρα εξακολουθούν να αναφέρονται στις πηγές μέχρι το τέλος της περιόδου, όπως στην Ελασσόνα - και στην περιοχή της η ¶ζωρος και το Πύθιο, καθώς και αρκετές θέσεις γύρω από τα Τέμπη και τα παράλια του Κισσάβου (Γόνοι, Ομόλιο, Ευρυμεναί - που τοποθετείται στο Στόμιο ή στο Κόκκινο Νερό, Ριζούς - στη σημερινή Παλουριά, Κενταυρόπολη - κοντά στη Σκήτη, Κερκίνειον - το σημερινό Καστρί στις όχθες της λίμνης Βοιβηίδας). Κοντά σ' αυτές και σε αρκετές άλλες θέσεις προέκυψαν ανασκαφές ή τυχαία ευρήματα που παρέχουν ενδείξεις για παλαιοχριστιανική εγκατοίκηση, όπως στο Λουτρό της Ελασσόνας, σε περιοχές του Πυργετού και της Αιγάνης, στον Αγιόκαμπο, το Γερακάρι, το Συκούριο, την Κρήνη Φαρσάλων και άλλες.
Το σημαντικότερο νέο στοιχείο της περιόδου είναι η εξάπλωση του Χριστιανισμού, η οποία αρχίζει αρκετά νωρίς στη Θεσσαλία, πρωτεργάτες της δε, θεωρούνται ο απόστολος Ανδρέας και κάποιοι από τους μαθητές του Αποστόλου Παύλου, όπως ο Ηρωδίων, που μαρτύρησε στην Υπάτη και ο Ονήσιμος, που αναφέρεται συχνά σε επιγραφές του μεγάλου χριστιανικού κέντρου των Φθιώτιδων Θηβών, της σημερινής Νέας Αγχιάλου.
Όσον αφορά την εξάπλωση του Χριστιανισμού στη Λάρισα, μεγάλη θεωρήθηκε κατά ορισμένες πηγές και η συμβολή του Αγ. Αχιλλείου, ίσως του πρώτου επισκόπου της, για τον οποίο αναφέρεται ότι συμμετείχε στην Α' Οικουμενική Σύνοδο (325) και υπήρξε χορηγός αρκετών κοινοφελών ιδρυμάτων στην πόλη, ενώ επιμελήθηκε ο ίδιος τον τάφο του στο λόφο του φρουρίου. Στην περιοχή αυτή ανασκάφηκε τα τελευταία χρόνια σημαντική παλαιοχριστιανική βασιλική του 6ου αι., χτισμένη πάνω σε δύο καμαροσκεπείς τοιχογραφημένους τάφους επίσημων προσώπων.
Ένας από τους αυτούς μπορεί να συσχετισθεί με τον ¶γ. Αχίλλειο, όπως προκύπτει από τις επιγραφές που βρέθηκαν επιτόπου καθώς και όσα παραδίδουν οι σωζόμενοι βίοι του. ¶λλος σημαντικός παράγοντας για την ταύτιση, υπήρξε η συνέχιση της λατρείας του αγίου στο χώρο αυτό σ' όλες τις μεταγενέστερες περιόδους, που φθάνει αδιάσπαστη μέχρι σήμερα, με διαδοχικές μετακινήσεις του χώρου του ναού, που υπήρξε πάντα ο μητροπολιτικός ναός της πόλης.
¶λλη μια μεγάλη παλαιοχριστιανική βασιλική έχει ανασκαφεί στο εμπορικό κέντρο της πόλης, που έφερε αξιόλογο ψηφιδωτό και γλυπτό διάκοσμο, ενώ πλήθος άλλων ευρημάτων της περιόδου, πολλά από τα οποία αποκαλύφθηκαν σε κοσμικά κτίρια, αποδεικνύουν ότι η Λάρισα υπήρξε ακμάζουσα πόλη στην παλαιοχριστιανική εποχή και σημαντικό καλλιτεχνικό κέντρο.
Μια τρίτη σημαντική βασιλική ανασκάφηκε στην Ελασσόνα, που τιμάται στο όνομα του Αποστόλου Ανδρέα και κοσμείται με αξιόλογο ψηφιδωτό διάκοσμο, ενώ αρκετά ευρήματα, κυρίως αρχιτεκτονικά μέλη, σε διάφορες περιοχές της Ελασσόνας και της Αγιάς προέρχονται επίσης από παλαιοχριστιανικές εκκλησίες.
Από εκκλησιαστική άποψη, η επισκοπή της Λάρισας από πολύ νωρίς ανυψώθηκε σε μητρόπολη, με υποτελείς όλες τις επισκοπές της Θεσσαλίας, τα όρια της οποίας έφθαναν τότε προς το Νότο μέχρι την Υπάτη, ενώ προς Βορρά μέχρι τις πόλεις της σημερινής Δ. Μακεδονίας, Καισάρεια και Διοκλητιανούπολη. Από το σημερινό νομό Λάρισας αναφέρονται οι επισκοπές Φαρσάλου - που αργότερα γίνεται αρχιεπισκοπή - και Θεσσαλικών Σαλτών(η τελευταία τοποθετείται κοντά στις εκβολές του Πηνειού). |
Γενικές Πληροφορίες 
Ιστορία
